List można cały czas podpisać: https://tinyurl.com/ZielonyPowrot
Wydarzenie na Faceobooku: https://www.facebook.com/events/214908150027365/

LIST OTWARTY DO MINISTRA EDUKACJI I NAUKI
PRZEMYSŁAWA CZARNKA

w sprawie wsparcia kampanii
„Nadrabiamy relacje, nie zaległości. Zróbmy sobie zieloną szkołę!”
organizowanej w związku ze wznowieniem nauki w trybie stacjonarnym

Szanowny Panie Ministrze!

Premier Mateusz Morawiecki ogłosił kalendarz odmrażania edukacji. Zgodnie z zapowiedziami rządu 4 maja do szkół na nauczanie w pełni stacjonarne wrócą uczniowie klas I-III, 17 maja uczniowie klas IV-VIII i szkół średnich przejdą na naukę hybrydową, a od 31 maja wszyscy uczniowie będą uczyć się stacjonarnie.

Wznowienie nauczania stacjonarnego to dobra wiadomość – zwłaszcza, że według danych UNESCO Polska jest jednym z pięciu krajów w Europie, w których nauczanie zdalne trwa najdłużej. Otwarcie szkół to też swoiste „światełko w tunelu”, które daje nam nadzieję na to, że już za niedługo wrócimy do przedpandemicznej rzeczywistości i sygnał, że postępująca akcja szczepień jest ogromną szansą na zwalczenie epidemii.

Uczennice i uczniowie nie chcą jednak wracać do szkół, bowiem w powracaniu do nauki stacjonarnej w obecnym momencie jest jedno „ale”.

Uczennice i uczniowie nie chcą wracać do nauki stacjonarnej na chwilę przed klasyfikacją roczną, bo obawiają się, że będą musieli na nowo pisać sprawdziany, które odbywały się w trybie zdalnym, by potwierdzić, że naprawdę opanowali dane zakresy wiedzy i że będą musieli w krótkim czasie na nowo zdawać kolejne partie materiału. Uczennice i uczniowie martwią się spodziewaną dużą liczbą sprawdzianów i kartkówek oraz wzmożonym ocenianiem, na co wskazują m.in. ich wpisy w wielu mediach społecznościowych, które są wynikiem komunikatów i sugestii kierowanych do uczniów i rodziców bezpośrednio przez nauczycieli. Naszym zdaniem, ich obawy są w pełni słuszne, bo nie tak powinna wyglądać popandemiczna szkoła. Nie powinno być tak, że na barki  uczennic i uczniów złożona zostanie odpowiedzialność za zbyt wolne adaptowanie się systemu oświaty do warunków, jakie wymusiła pandemia.

Powrót do szkół nie może oznaczać nadrabiania: sprawdzianów, kartkówek, odpowiedzi ustnych, projektów, ocen. Nie może oznaczać sprawdzania i kontrolowania zeszytów za czas zdalnego nauczania i ich oceniania. Nie może oznaczać dziesiątek zadań domowych i stresu przed otrzymywaniem ocen niedostatecznych. Nie może być czasem, w którym uczniów będzie się straszyć tym, że „jeszcze zdążą nie zdać do następnej klasy”.

Nie można uczennicom i uczniom mówić, że muszą nadgonić zaległości i braki, że ostatni rok był rokiem straconym, że czekają ich same trudności. Pandemia może być impulsem do tego, by wprowadzić do edukacji świeżość i w końcu postawić w niej na relacje. Mamy teraz niebagatelną okazję, by nadrobić braki w budowaniu relacji w szkołach.

Powrót do szkół na najbliższe tygodnie ma sens. Ale ma sens tylko wtedy, gdy ten czas będzie odpowiednio wykorzystany. Wobec tego proponujemy ideę „zielonego powrotu do szkół”. Niech najbliższe tygodnie nauki stacjonarnej staną się czasem ogólnopolskiej „zielonej szkoły”.

Potrzebujemy wykorzystać czas nauki stacjonarnej na:

  • odbudowę więzi koleżeńskich przez uczennice i uczniów, a w niektórych przypadkach – na rozpoczęcie ich budowania,
  • odbudowę (lub dopiero utworzenie) relacji uczennic i uczniów z nauczycielami,
  • stworzenie uczennicom, uczniom, a także nauczycielkom oraz nauczycielom możliwości przypomnienia sobie, jak to jest znowu być razem w szkole,
  • stworzenie uczennicom, uczniom, nauczycielkom oraz nauczycielom możliwości okazania sobie wsparcia po miesiącach izolacji,
  • stworzenie uczennicom, uczniom, nauczycielkom oraz nauczycielom możliwości wspólnej rozmowy; pozwolenie im na to, by mogli wysłuchać się wzajemnie, dyskutować, dzielić się tym, co było dla nich ostatnio trudne i tym, co dawało oraz daje im nadzieję na najbliższy czas,
  • umożliwienie uczennicom, uczniom, nauczycielkom oraz nauczycielom  wspólnego poszukiwania metod redukcji stresu, zamiast jego niepotrzebnego generowania.

Apelujemy: zróbmy sobie w maju i czerwcu ogólnopolską „zieloną szkołę”. Uczmy się, ale nie wariujmy z ocenami i sprawdzianami. Grajmy w planszówki, chodźmy na spacery, oglądajmy filmy i widowiska teatralne, prowadźmy dyskusje, róbmy ciekawe rzeczy. Tak też można realizować podstawę programową.

Nie stawiajmy ocen, nie róbmy sprawdzianów, kartkówek, nie straszmy jedynkami i brakiem promocji do następnej klasy. To nie jest potrzebne, by realizować podstawę programową. Takich rzeczy nie ma na zielonych szkołach.

Pamiętajmy, że ten powrót do edukacji stacjonarnej to nie jest taki powrót do szkoły, jak po długim weekendzie, feriach czy nawet nie jak po wakacjach. To powrót po tygodniach izolacji, pandemicznych obostrzeń, stresu, niepewności, trudności psychicznych. Szkoła powinna pomóc te negatywne skutki lockdownu zniwelować, a nie je potęgować.

Dobrze przepracowany – a zatem oparty na budowaniu relacji i zaufania, a nie nadrabianiu ocen  – najbliższy czas jest konieczny, by można było od nowego roku spokojnie zacząć naukę stacjonarną. Najbliższe tygodnie to doskonała okazja, żeby stopniowo i spokojnie pozwolić uczennicom i uczniom oraz nauczycielkom i nauczycielom wracać do normalności.

Uczyńmy powrót do nauki stacjonarnej podmiotowym, a nie przedmiotowym. Dostrzeżmy, że teraz najważniejsi są uczennice i uczniowie oraz nauczycielki i nauczyciele, ich wzajemne relacje i kontakty, a nie sprawdziany, oceny i podstawa programowa.

Przejście na nauczanie zdalne w marcu 2020 roku było chaotyczne i nerwowe. Nie pozwólmy, by podobny  chaos  oraz stres towarzyszyły także podczas  powrotu do nauczania stacjonarnego.

Wobec tego apelujemy o to, żeby Minister Edukacji i Nauki:

  • wsparł „zielony powrót do szkoły”, który będzie kładł nacisk na aspekty wskazane w niniejszym liście,
  • zaapelował do nauczycieli o zrezygnowanie z przeprowadzania sprawdzianów i innych form testowania oraz oceniania po powrocie do nauki stacjonarnej (poza sytuacjami, gdy uczniowie sami będą chcieli takie oceny uzyskać),
  • zaapelował do nauczycieli o dalszą realizację podstawy programowej  – ale bez sprawdzania poziomu jej opanowania prowadzonego w tradycyjny sposób,
  • wraz z kuratorami oświaty, w ramach sprawowanego nad szkołami nadzoru pedagogicznego, mocno akcentowali, że:
    • zgodnie z art. 44b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty oceniać można tylko osiągnięcia edukacyjne ucznia,
    • zgodnie z art. 44b ust. 3 ustawy o systemie oświaty przez ocenianie osiągnięć edukacyjnych należy rozumieć rozpoznawanie przez nauczycieli poziomu i postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości i umiejętności w stosunku do wymagań, efektów kształcenia i kryteriów określonych w podstawie programowej oraz wymagań edukacyjnych wynikających z realizowanych w szkole programów nauczania,
    • formą sprawdzania wiedzy uczniów może być tylko taka forma, jaka została wskazana w statucie szkoły,
    • zgodnie z art. 44b ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy o systemie nie jest dopuszczalne ocenianie zeszytów i tego, czy są lub były one prowadzone oraz wskazać, że ocenianie notatek jest dopuszczalne o tyle, o ile łącznie spełnione zostaną następujące warunki:
      • umiejętność sporządzania notatek została wskazana w podstawie programowej lub programie nauczania danego przedmiotu,
      • umiejętność sporządzania notatek może być zgodnie ze statutem weryfikowana, tzn. że sporządzenie notatki jest samoistnym sposobem weryfikacji osiągnięć (tutaj należy dopuścić ocenianie notatek w ramach pracy domowej, o ile ocenianie prac domowych jest dopuszczalne przez statut szkoły),
      • ocenianie notatki w konkretnym przypadku realizuje wszystkie cele oceniania wskazane w art. 44b ustawy o systemie oświaty (nie będzie tego celu realizowało ocenianie wszystkich notatek, jakie uczeń może mieć w zeszycie czy ocenianie notatek w celu wpisania uczniowi oceny niedostatecznej),
      • oceniane będą tylko te notatki, które faktycznie zostały wskazane przez nauczyciela jako forma oceniania i sprawdzania umiejętności (stąd nie można oceniać po prostu zeszytów),
      • oceniana będzie treść notatek, a nie ich forma, gdyż brak jest przepisów uniemożliwiających uczniom sporządzanie notatek w czasie nauki zdalnej na komputerze (przyjęcie odmiennego wniosku byłoby sprzeczne z istotą nauczania zdalnego), a ponadto brak takiego wymogu w podstawach programowych lub programach nauczania
    • ponowne przeprowadzanie sprawdzianów i innych testów z zakresu materiału już wcześniej poddanego takiej weryfikacji tylko w celu oceny tego, ile uczniowie zapamiętali z całego roku szkolnego nie będzie realizowało celów oceniania wskazanych w art. 44b ust. 5 ustawy o systemie oświaty, a przede wszystkim podważa zasadę zaufania obywatela do państwa,
  • wraz z kuratorami oświaty, w ramach sprawowanego nad szkołami nadzoru pedagogicznego, nadzorowali przestrzeganie przez szkoły zasad oceniania i klasyfikowania uczniów,
  • zachęcał do alternatywnych, aktywizujących metod realizacji treści objętych podstawą programową i programem nauczania.

Wierzymy, że wsparcie przez Ministra Edukacji i Nauki idei „zielonego powrotu do szkół” przyczyni się do tego, że uczennice i uczniowie w większości polskich szkół będą mogli bez zbędnego stresu wrócić w mury szkół.

Podpisali:

  1. Stowarzyszenie na rzecz Praworządności w Szkołach „Stowarzyszenie Umarłych Statutów”
  2. Stowarzyszenie Rozwoju Młodzieży
  3. Centrum Cyfrowego Wsparcia Edukacji
  4. Fundacja na rzecz Praw Ucznia
  5. Studencki Ośrodek Kształcenia „Indeks”
  6. Głos Pokolenia
  7. Fundacja Civis Polonus
  8. Polskie Towarzystwo Dysleksji
  9. Stowarzyszenie Poklikani
  10. Soulgraphy

Łukasz Korzeniowski

Prezes Stowarzyszenia Umarłych Statutów. Od 2018 zajmuje się tematyką praw ucznia. W wolnym czasie czyta Szymborską, Białoszewskiego i Barańczaka, inspiruje się Gombrowiczem. Zainteresowany kosmologią i obserwacjami nocnego nieba. Hobbystycznie bada kontrkult papieski Jana Pawła II w internecie. Obecnie student WPiA UJ.

0 Komentarzy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *