W tym wpisie krótko i przejrzyście wyjaśniamy, czym jest, a czym na pewno nie jest nauczanie zdalne prowadzone w czasie, gdy działalność dydaktyczna szkół jest zawieszona.

Sytuację analizujemy w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 marca 2020 r. w sprawie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. 2020 poz. 410).

To rozporządzenie obowiązuje do 24 marca. Do tego dnia należy postępować zgodnie z jego przepisami. Poniższa interpretacja ma zastosowanie również w przypadku ocen wystawianych po 24 marca – jeśli bowiem dotyczą one prac zadanych w dniach 12-24 marca, to nie mogą być ocenione.

Zasady obowiązujące od 25 marca – przeczytaj analizę.

Co oznacza zawieszenie działalności dydaktycznej szkół?

W trakcie zawieszenia działalności dydaktycznej szkół:

  • szkoła nie prowadzi zajęć edukacyjnych (ani w budynkach szkół, ani za pomocą środków komunikacji elektronicznej),
  • szkoła nie prowadzi oceniania uczniów (można jedynie wpisać oceny za zadania i sprawdziany, które odbyły się przed 12 marca, a po prostu nauczyciel nie miał jeszcze okazji poinformować uczniów o zdobytych przez nich ocenach),
  • zadania przesyłane przez nauczycieli w ramach tzw. nauczania zdalnego nie mogą mieć charakteru obligatoryjnego, ich wykonanie bądź niewykonanie nie może być podstawą do wystawienia oceny ani w trakcie zawieszenia działalności dydaktycznej, ani po jej ustaniu,
  • udział w „lekcjach” organizowanych w ramach nauczania zdalnego nie może mieć dla uczniów charakteru obligatoryjnego, w szczególności nieuczestniczenie w tych „lekcjach” nie może być podstawą do wpisywania nieobecności na zajęciach,
  • zadania i tematy realizowane w ramach nauczania zdalnego mogą dotyczyć tylko tych partii materiału, które zostały już omówione i powinny służyć utrwaleniu i powtórzeniu zdobytych już wiadomości,
  • nauczyciele nie mogą realizować nowych tematów albo też zlecać uczniom samodzielnego opracowania takich tematów.

Bardzo mocno podkreślamy, że ograniczenie funkcjonowania niektórych publicznych i niepublicznych jednostek systemu oświaty, o którym mowa § 2 przedmiotowego rozporządzenia, jest dookreślone w § 3 rozporządzenia, który mówi, że polega ono na zawieszeniu przez szkoły prowadzenia działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej.

Zwłaszcza nie należy tych przepisów rozumieć tak, że działalność dydaktyczna jest tylko ograniczona i można ją prowadzić w ograniczonym zakresie (zdarzały się takie interpretacje ze strony osób, które opierały się tylko i wyłącznie na § 2 rozporządzenia). Działalność dydaktyczna, podobnie jak wychowawcza i opiekuńcza, są całkowicie zawieszone i szkoła nie może takiej działalności prowadzić.

Ograniczenie funkcjonowania szkół polega na tym, że z katalogu różnych działalności szkół, całkowicie zawiesza się działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, a pozwala się na prowadzenie wszelkiej innej działalności. To jest właściwe rozumienie pojęcia czasowego ograniczenia funkcjonowania niektórych publicznych i niepublicznych jednostek systemu oświaty.

Co to jest działalność dydaktyczna?

Z pomocą w określeniu tego, czym jest działalność dydaktyczna, przychodzi art. 109 ustawy Prawo oświatowe – a jest to przede wszystkim prowadzenie zajęć edukacyjnych. Zawarty w art. 109 katalog nie ma charakteru zamkniętego, więc wyliczenie to nie wskazuje jedynych możliwych form działalności dydaktycznej.

Zawieszenie zajęć edukacyjnych implikuje, że nie można prowadzić żadnej działalności nierozerwalnie złączonej z zajęciami edukacyjnymi. Skoro nie ma zajęć edukacyjnych, nie ma też innych form działalności dydaktycznej, która odbywają się na zajęciach i w czasie zajęć.

Nie można przeprowadzać sprawdzianów, zadawać obowiązkowych do wykonania zadań ani ich oceniać. Nie można też sprawdzać obecności – i mimo że to powinno wydawać się oczywiste, to niestety w niektórych szkołach od uczniów oczekiwano obecności na nieobowiązkowych lekcjach online, a nieobecności te odnotowywano w dzienniku, mimo że żadnych zajęć, które uwzględnia się w dzienniku lekcyjnym, nie było.

Co robić, gdy szkoła nie przestrzega przepisów?

Jeśli dyrektor szkoły wydał komunikat, w którym informował, że będzie prowadzone ocenianie i/lub zajęcia online będą obowiązkowe, należy poinformować właściwe kuratorium oświaty.

Jeśli poszczególni nauczyciele prowadzą ocenianie i/lub obowiązkowe zajęcia edukacyjne, mimo że komunikat dyrektora szkoły na to nie pozwala lub jeśli nie ma komunikatu dyrektora szkoły, należy o tym poinformować dyrektora szkoły i wezwać go do natychmiastowej interwencji. Jeśli to nie poskutkuje, sprawę należy przekazać do właściwego kuratorium.

Jeśli w trakcie zawieszenia działalności dydaktycznej szkół otrzymałaś/eś:

  • ocenę,
  • wpis o nieobecności,
  • uwagę,

to niezwłocznie zwróć się do dyrektora szkoły z wnioskiem o usunięcie oceny, nieobecności czy uwagi. Jeśli dyrektor nie zainterweniuje, sprawę należy przekazać do właściwego kuratorium oświaty.

Na naszej stronie do pobrania są:

  • wzór pisma do dyrektora w szkoły ws. niezgodnego z prawem prowadzenia obowiązkowych zajęć dydaktycznych (wzór nr 4),
  • wzór pisma do dyrektora szkoły o podjęcie działań zmierzających do usunięcia wpisanych niezgodnie z prawem ocen i nieobecności (wzór nr 5).

Jakie działania podjęło stowarzyszenie?

Stowarzyszenie zwróciło się do Ministra Edukacji Narodowej z pismem ws. prowadzenia bieżącego oceniania w trakcie zawieszenia działalności dydaktycznej szkół.

Nie otrzymaliśmy jak na razie odpowiedzi, ale minister Dariusz Piontkowski nagrał wideo, w którym mówi m. in. o tym, że nie można prowadzić oceniania uczniów.

Ponadto wystosowaliśmy pisma do każdego Kuratora Oświaty.

Po naszej interwencji Kuratoria Oświaty w Kielcach i Opolu wydały komunikaty, w których słowo w słowo powtarzają za nami to, czego w trakcie zawieszenia działalności dydaktycznej nie można robić.

Komunikat Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty z dn. 18.03.2020 r.

Ponadto Świętokrzyski Kurator Oświaty w piśmie skierowanym do nas pisze, że:

  • na bieżąco podejmuje działania zmierzające do zapewnienia przestrzegania prawa w związku z zawieszeniem zajęć,
  • sytuacja w szkołach jest na bieżąco monitorowana przez pracowników kuratorium,
  • pracownicy kuratorium są gotowi do zdecydowanego reagowania na każdy przejaw niestosowania się przez szkoły do obecnie obowiązującego prawa,
  • zdalne nauczanie jest na dzień dzisiejszy dobrą wolą uczniów, rodziców i nauczycieli.

Komunikat Opolskiego Kuratora Oświaty z dn. 19.03.2020 r.

Komunikaty wydały również:

Zachęcamy do bieżącego śledzenia naszej działalności na Facebooku.


Obraz Nino Carè z Pixabay


Łukasz Korzeniowski

Prezes Stowarzyszenia Umarłych Statutów. Od 2018 zajmuje się tematyką praw ucznia. W wolnym czasie czyta Szymborską, Białoszewskiego i Barańczaka, inspiruje się Gombrowiczem. Zainteresowany kosmologią i obserwacjami nocnego nieba. Hobbystycznie bada kontrkult papieski Jana Pawła II w internecie. Obecnie student WPiA UJ.

3 Komentarze

Logik · 20 marca 2020 o 17:37

Wspaniale – brawo za takie działania -tak należy rozumieć prawdziwą postawę obywatelską i praworządność. Dziękuję.

Ewa · 21 marca 2020 o 09:40

Od 25 marca wchodzi w życie nowe rozporządzenie https://www.gov.pl/web/edukacja/ksztalcenie-na-odleglosc–nowe-regulacje-prawne więc cały ten tekst nie będzie aktualny

    Adam Jachowicz · 21 marca 2020 o 10:37

    Tekst nadal jest aktualny ze względu na dość prostą przyczynę – prawo nie działa wstecz. Naruszenia w tamtym okresie nadal pozostają naruszeniami.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *